Thứ Sáu, 20 tháng 4, 2012

Người Yêu Dấu Ơi! (恋人よ Koibito Yo)


1. Theo trí nhớ (vốn không được tốt lắm) của tôi, thì từ quãng những năm 1990 tôi bắt đầu được nghe bài hát Nhật qua lời Việt có nhan đề Người yêu dấu ơi do ca sĩ Ngọc Tân thể hiện. Dù hồi đó còn bé, và nội dung bài hát có vẻ như chưa phù hợp lắm với cái tuổi lên 10, nhưng giai điệu và ca từ ấy đã sớm lưu lại trong tâm trí của tôi, rất đơn giản là "Người yêu dấu ơi, người về với tôi". Thế thôi! Những đoạn khác thì chịu! Kí ức ban đầu chỉ có vậy.

Khoảng 10 năm sau đó, 2002 thì phải, khi còn học đại học tiếng Trung Quốc, tôi lại được nghe một bạn học khoa tiếng Nhật hát cho nghe bài này bằng tiếng Nhật trong một buổi cùng nhau đưa khách du lịch nước ngoài đi Hạ Long (sinh viên đi làm thêm kiếm tiền mà!!!). Tất nhiên là hồi đó tôi chẳng hiểu mô tê gì tiếng Nhật. Nhưng chính lần đó đã khiến tôi lưu ý đến bài hát này hơn. Và mong rằng một ngày nào đó mình có thể hiểu được (lời) bài hát bằng tiếng Nhật.

Lại 10 năm nữa trôi qua, khi có dịp đến Nhật Bản từ giữa năm 2011, tôi mới có điều kiện nghe bài hát bằng tiếng Nhật qua giọng hát của Itsuwa Mayumi (五輪真弓). Sinh năm 1951 tại Tokyo trong một gia đình có truyền thống âm nhạc, Itsuwa Mayumi từng đến Mĩ thu âm năm 1972, rồi đi Pháp năm 1976. Nhưng phải đến khi single Koibito Yo do cô vừa viết nhạc, đặt lời và biểu diễn (như phần lớn các bài hát khác của cô) được phát hành năm 1980 thì tên tuổi của cô mới được ghi nhận không chỉ ở Nhật Bản mà còn trên phạm vi thế giới, đặc biệt là các nước Đông Á và Đông Nam Á, như một đại diện xuất sắc nhất cho dòng J-Pop Nhật Bản trong hai mươi năm cuối của thế kỉ XX. Xem website chính thức của Itsuwa Mayumi tại đây: http://www.itsuwamayumi.com.

Bằng một chất nhạc chậm, buồn, da diết, Koibito Yo kể về một cuộc tình tan vỡ. Trên chiếc ghế đã hư nát vì mưa trong công viên giá lạnh, cô gái ngồi lặng lẽ để mong quên đi tất cả. Thời gian cứ thế trôi đi, nhưng hình bóng một cuộc tình đẹp khi xưa chỉ còn là giấc mơ vô tình, sáng lên rồi vụt tắt trong đêm đen. Cô mong đợi người yêu trở lại và nói với cô rằng lời chia tay chỉ là lời nói đùa. 

Với tôi, Koibito Yo gợi nhớ đến những đêm mùa đông ở Tokyo, trên đường đi bộ từ ga về nhà, trong đêm đông giá lạnh ngập trời gió tuyết, lắng nghe bài hát qua headphone, và về tới nhà lúc nào không hay. Có lẽ đó là những khoảnh khắc của sự đồng cảm mà chỉ khi ở vào trạng thái đó bạn mới cảm nhận được.

2. Bây giờ, bạn hãy nghe Koibito Yo và cảm nhận.


Trong lời bài hát dưới đây, ở phần dịch tiếng Việt, với trình độ tiếng Nhật còn hết sức còi cọc của một người sơ học, tôi cố gắng dịch sát nghĩa, dù có thể dịch khác đi cho nuột nà hơn.

恋人よ Koibito Yo  (五輪真弓 Itsuwa Mayumi, 1980

(1) 枯葉散る夕暮れは 来る日の寒さをものがたり.
雨に壊れたベンチには愛を囁く歌もない.
Karehachiru yuugure ha kuruhi no samusa wo monogatari.
Ame nikowareta benchi ni ha ai wo sasayaku uta mo nai.
(Hoàng hôn xao xác lá khô rơi như nói lên cơn giá lạnh trong những ngày sắp tới. 
Trên chiếc ghế công viên đã hư nát vì mưa, cũng không còn khúc ca nào thì thầm lời yêu đương.)

(2) 恋人よ, そばにいて! 凍える私のそばにいてよ.
そして一言, この別れ話が冗談だよと笑ってほしい
Koitbito yo, soba ni ite! Kogoeru watashi no soba ni ite yo.
Soshite hitokoto kono wakarebanashi ga jodan da yo to waratte hoshii.
(Người yêu dấu ơi, hãy về bên em. Về bên em đang run lạnh. Và hãy cười với em, chỉ một lời thôi, rằng chuyện chia tay này chỉ là trò đùa.)

(3) 砂利道を駆け足で, マラソン人が行き過ぎる.
まるで忘却望むように止まる私を誘っている.
Jarimichi wo kake ashi de, marason bito ga yukisugiru.
Marude bokyaku nozomu yoni tomaru watashi wo sasotteiru.
(Một người chạy hối hả trên con đường sỏi đá, băng qua em. 
[Điều đó như] đang mời gọi em, người đang dừng lại để hi vọng quên đi tất cả.)

(4) 恋人よ, さようなら! 季節は巡って来るけど.
あの日の二人宵の流れ星, 光っては消える無情の夢よ. [back to (2)]
Koibito yo, sayonara! Kisetsu ha megutte kuru kedo.
Ano hi no futari yoi no nagareboshi hikatte ha kieru mujo no yume yo. 
(Người yêu dấu ơi, vĩnh biệt anh! Bao mùa vẫn đều đặn xoay vần đến rồi đi. 
Nhưng đôi ta của ngày xưa [thì giờ đây chỉ như một] giấc mộng vô tình, sáng lên rồi vụt tắt như ngôi sao băng trong đêm.)

Ở đây có lời dịch tiếng Anh để các bạn tham khảo. Trên mạng cũng có nhiều bản dịch tiếng Việt, nhưng ở một số chỗ tôi có cách hiểu hơi khác.

3. Theo tôi được biết, Koibito Yo có 03 lời Việt khác nhau.

a. Một là lời Việt của nhạc sĩ Phạm Duy, ông chọn một cái tiêu đề nghe hơi lâm li bi đát, thậm chí hơi "sến": Hận Tình Trong Mưa. Đây là đặt lời mới, chỉ có chút ít liên quan đến lời Nhật. Nhưng nghe kĩ, thì thấy cái hơi hướng chung lại rất phù hợp với tinh thần bài hát gốc. Trong số rất nhiều versions của lời Việt này do nhiều ca sĩ thể hiện (có đôi chút khác nhau về phong cách thể hiện, và cả ca từ), tôi thích nhất version của Dương Triệu Vũ, dù cho bản phối khí này rất khác với bản gốc:


Link:  http://www.youtube.com/watch?v=YQz1m8KIOvM

Hận tình trong mưa
(lời Việt của Phạm Duy, Dương Triệu Vũ hát)
Người tình đi xa mãi nơi chân trời. Trời thì u tối mùa đông đang đi tới, ngày dài quá dài. Mưa vẫn rơi mù khơi mưa tơi bời. Từng giọt mưa rơi trên mái ngói nghe như lời, lời tôi khóc cho tôi. 
Người yêu dấu ơi, về đây với tôi. Nép bên bờ vai bên tôi hãy ngồi, và nói những câu buồn vui, và vuốt mái tóc cho tôi. Dù chỉ là những câu nói dối với tôi, nói lên câu ân tình, tình đã chết nơi xa vời. 
Ngồi chờ, ngồi mong bước chân ai về. Người về bên tôi một đêm không mưa gió một cuộc tình não nề. Cho hết đi sầu vương tôi không còn, còn lặng câm, đêm đến khóc lóc như mưa dầm, vì tình chưa chết trong tim.
Người yêu dấu ơi, về đây với tôi. Nép bên bờ vai bên tôi hãy ngồi, và nói những câu buồn vui, và vuốt mái tóc cho tôi, dù chỉ là những câu nói dối với tôi, nói lên câu ân tình, tình đã chết nơi xa vời. 
Người yêu dấu ơi từ nay cách xa. Nói câu biệt ly bên tai tôi còn vẳng tiếng đớn đau. Còn vừa mới e ấp trong nhau. Cuộc đời thoáng chan chứa những trăng sao, bỗng như cơn mưa rào, tình đã chết theo với người.

Lam Trường cũng từng hát lời này, và phần tiếng Nhật anh hát rất nuột nà.

b. Thứ hai là lời Việt do ca sĩ Ngọc Tân thể hiện. Ngọc Tân chơi piano và hát bằng cả tiếng Nhật và tiếng Việt. Lời Việt của Ngọc Tân bám khá sát với lời gốc, dù chỉ là phần (1) và phần (4) trong bốn phần của lời Nhật mà tôi tạm chia như bên trên. Phần phối khí gần như giữ nguyên bản gốc, hòa với chất giọng da diết, tình cảm, Ngọc Tân đã chinh phục được thính giả Việt Nam, cho nên cũng có thể bỏ qua hàng chục lỗi phát âm tiếng Nhật (ví dụ: soshite hitokoto > soshite tokoto, jodan da yo to > jodan da ya...)
Người yêu dấu ơi
(Ngọc Tân hát)
Chiều hoàng hôn rơi lá, bao lá cây thu vàng.
Trời mùa đông từng cơn gió tuyết trắng lạnh về.
Ôi tháng năm với những thời gian buồn trôi đi mãi,
và trên ghế đá kia phai màu, người yêu dấu không thấy đâu.
Người yêu dấu ơi, người về với tôi. Với bao thời gian với bao kỉ niệm.
Ngồi ngắm sao rơi trời đêm, bầu trời lóe sáng chói đêm đen, và từng kí ức mãi không quên. Giấc mơ tình yêu vô tình chợt tắt trong đêm đông về.


c. Thứ ba là một lời Việt khác, xuất hiện khá sớm (thậm chí có thể sớm hơn lời của Phạm Duy, theo một học huynh ^^ tks!!!), gần đây được ca sĩ Mĩ Tâm trình bày lại (tôi chưa được nghe các ca sĩ trước đây hát lời này). Cũng là lời đặt mới, không liên quan đến lời Nhật. Theo cảm nhận của riêng tôi, thì chất giọng của Mĩ Tâm có vẻ không đủ độ da diết đối với một bài hát như thế này, nên lời hát có phần đơn điệu và trơn truội. Ở nhiều đoạn nhạc, có lẽ do muốn ghi dấu ấn của riêng mình, nên ca sĩ đã "lái" đi nhiều nốt nhạc, khiến đôi lúc tôi có cảm giác chưng hửng. Một vài nốt cao chưa được trau chuốt. Cũng cần nên hiểu rằng Mĩ Tâm đứng trước một thử thách rất khó khăn khi trước đó đã có những người trình bày rất thành công các lời Việt của bài hát này.
Người yêu dấu ơi
(Mĩ Tâm hát)
Người yêu ơi hãy đến với em đêm này, đừng để em theo cơn gió cuốn mãi môt đời bềnh bồng, cho mắt khô khi thu sầu gọi thương nhớ. Tìm đâu thấy ước mơ chân tình để em giữ trong lòng.
Người ra đi phương đó biết chăng nơi này. Còn lại em ôm thương nhớ quên năm tháng chờ người về, em sẽ mang giấc mơ êm đềm vào quên lãng. Kỉ niệm ấy mới ghi trong lòng nghìn thu khó phai mờ. 
Người yêu dấu ơi, tình là giấc mơ. Giá băng tình ơi xanh xao đêm này, tình đã ươm mộng mơ, chuyện tình đó dẫu có xa xôi, mộng đầu dẫu có vỡ tan, đã cho nhau một lần để nhớ thương nhau cho một đời. 
Người yêu ơi hãy đến với em đêm này, đừng để em theo cơn gió cuốn mãi một đời bềnh bồng, cho mắt khô khi thu sầu gọi thương nhớ. Tìm đâu thấy ước mơ chân tình để em giữ trong lòng. 
Người yêu dấu ơi từ nay cách xa, tiếng ca từ đây nghe sao não nề càng quá xót xa. Chuyện tình đó đã vỡ tan mau mà lòng mãi dai dứt không nguôi, hãy cho nhau một lần để nhớ thương nhau một đời.

4. Đến đây, chắc hẳn bạn cũng đã có cảm nhận của riêng mình. Còn tôi, tôi chỉ muốn nói một lời: "Koibito Yo!"



"雪に壊れたベンチには愛を囁く歌もない" - 京都 2012/02/18
NTC, 2012/04/19

18 nhận xét:

  1. Cái ảnh trông tâm trạng quá đi mất :)

    Trả lờiXóa
  2. còn nhiều cái tâm trạng hơn nữa cơ, hehe ^^

    Trả lờiXóa
  3. Chị tò mò ai là người chụp những tấm ảnh này cho em nhỉ? He he...Tò mò, chỉ là tò mò thôi. Phụ nữ mà....:))

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. chị Quach Hien: trong khoảng 9 giây trước khi mỗi tấm ảnh như thế này được chụp, thì không có ai bấm máy cả ^^

      Xóa
  4. 再をオフラインにヒール、これを書いてはいけません。言う時に、日本語. Ngồi tra toét cả mắt ra mới được mấy chữ...

    Trả lờiXóa
    Trả lời
    1. thầy cố lên ^^ từ ngày lấy vợ, mắt mũi có vẻ kém đi, mất công luyện đồng tử công ^^

      Xóa
  5. em moi hoc tieng nhat vao nghe bai hat nay hay qua

    Trả lờiXóa
  6. lần đầu tôi nghe bài ca này từ băng castset hải ngoại, trong lòng tôi dâng trào bao cảm xú, cảm giác thấy bóng hình mình trong lời ca.
    bỗng dung hôm nay lên mạn gõ vài câu còn sót lại trong hồi ức,và may mắn thay nhận đc bài ca này một lần nữa.những ngày xưa chìm trong lớp bụi thời gian , giữa lòng rêu phong kín phủ bỗng nhiên ùa về với cung bậc hạnh phúc , khổ đau và chơi vơi xao xuyến tràn ngạp cả tâm hồn
    xin cám ơn người đã post bài ca này và những dòng cảm nhận rất hay về nó.

    Trả lờiXóa
  7. Lan dau minh nge ca si Tuan vu hat da nho mai roi, sau do den phim Xom vang noi tieng cung long ban nhac nay. Nhung ai da va dang yeu deu thay minh trong do

    Trả lờiXóa
  8. Mua thu muon doi van the,,vi vu gio thoi,rao rac la bay,goi cho long voi bao noi nho nhung,,Tinh den tinh di,nhu nhung la vang bay di roi tan bien theo ngay thang,,,con toi moi lan gnhe lai.bai nhac nay thi,,,,Thuong ca tinh dau lan tinh sau

    Trả lờiXóa
  9. Một bài hát quá tuyệt vời... Và một bài viết rất hay và phong phú thông tin về bài hát này!

    Trả lờiXóa
  10. thank!
    bạn viết hay lắm
    cảm tạ bạn nhiều!
    Người Yêu Dấu Ơi (Chào Xuân 2014) - Hồ Quỳnh Hương

    Trả lờiXóa
  11. Bài viết của bạn rất tuyệt vời!
    Cám ơn bạn rất nhiều!

    Trả lờiXóa
  12. Mỹ Tâm là "nhái" lại phong cách & lời của Khánh Hà trong Paris by Night. Tuy nhiên, phải công nhận là Mỹ Tâm hát quá tệ đối với bài hát này. Nghe không phê chút nào.

    TT

    Trả lờiXóa
  13. Tôi rất cần bản nhạc có Nốt : Hận tình trong mưa - nhạc Nhật

    Trả lờiXóa
  14. Tôi rất cần bản nhạc có Nốt : Hận tình trong mưa - nhạc Nhật

    Trả lờiXóa
  15. Anh có piano music sheet của bài Hận tình trong mua không cho em xin voi a. Email huyuyentran@gmail.com

    Trả lờiXóa