Thứ Sáu, 3 tháng 12, 2010

Vương Lực: Tân huấn hỗ học (dịch V)


 TÂN HUẤN HỖ HỌC 
(新訓詁學)

VƯƠNG LỰC
(王力, 1900-1986, GS.TS. Đại học Bắc Kinh, Trung Quốc) 

Nguyễn Tuấn Cường  
dịch chú

Giới thiệu:

Nguyên bản tiếng Trung Quốc in lần đầu trong Khai minh thư điếm nhị thập chu niên kỉ niệm văn tập 開明書店二十周年紀念文集, 1947; đăng lại trong các cuốn Hán ngữ sử luận văn tập 漢語史論文集; Long Trùng Tịnh Điêu Trai văn tập 龍蟲并雕齋文集 đệ nhất sách; Vương Lực văn tập 王力文集 đệ thập cửu quyển. 
Dịch từ bản tiếng Trung Quốc: Vương Lực, Tân huấn hỗ học 新訓詁學, in trong cuốn: Vương Lực ngữ ngôn học luận văn tập 王力語言學論文集, Thương vụ ấn thư quán, Bắc Kinh 2000, 602 trang (phần dịch trang 498 - 510). Đây là cuốn sách về cơ bản đã phản ảnh những tư tưởng học thuật trọng yếu của cố GS. Vương Lực, do hai nhà Hán ngữ học nổi tiếng là Đường Tác Phiên 唐作藩 và Lí Tư Kính 李思敬 tuyển chọn từ di sản nghiên cứu đồ sộ của cố GS. Vương Lực.
Bản dịch tiếng Việt đã đăng tại: Thông báo Hán Nôm học năm 2005, NXB KHXH,  Hà Nội, 2006, tr. 118-142.


Trích văn:

Huấn hỗ học 訓詁學, theo cách nói cũ, là một bộ môn trong văn tự học. Văn tự học xưa gọi là tiểu học (小學). Tứ khố toàn thư đề yếu 四庫全書提 要 chia tiểu học thành ba bộ môn: thứ nhất là loại tự thư 字書; thứ hai là loại huấn hỗ 訓詁; thứ ba là loại vận thư 韻書. Theo cựu thuyết, loại tự thư giảng giải về tự hình (字形, mặt chữ), loại huấn hỗ giảng giải về tự nghĩa (字義, nghĩa của chữ), loại vận thư giảng giải về tự âm (字音, âm của chữ). Nhìn từ thể tài của các trước tác văn tự học cổ đại, cách tam phân này rất thích hợp. Song, việc giải thích tự hình trong tự thư phần lớn chỉ để chứng minh cho huấn hỗ hoặc thanh âm, còn cái gọi là vận thư, ngoài việc chú rõ âm thiết ra còn kiêm đến huấn hỗ, cho nên ba bộ môn này có giới hạn rất không rõ ràng. Nếu nhìn theo con mắt ngôn ngữ học, thì bản thân ngôn ngữ học cũng có thể chia làm ba bộ môn: một là ngữ âm học; hai là ngữ pháp học; ba là ngữ nghĩa học. Như vậy, phạm vi của cái mà chúng ta gọi là ngữ nghĩa học (semantics), về đại để cũng tương đương với huấn hỗ học theo quan niệm cũ. Nhưng, xét về mặt phương pháp nghiên cứu, thì giữa hai đằng có sự khác biệt rất lớn, cho nên chúng ta bấy nay không thích tiếp tục sử dụng tên gọi “huấn hỗ học” cũ. Ở đây vì cần thể hiện rõ tính dị đồng về mặt phương pháp giữa huấn hỗ học với ngữ nghĩa học, nên mới gọi ngữ nghĩa học là tân huấn hỗ học. [...]

Trong bài dịch có sử dụng font chữ IpaPanADD (font chữ của Hội Ngữ âm học Quốc tế), không hiển thị được trong blogspot, nên mời Quý vị download bản PDF tại đây, khỏi lo về việc lỗi font chữ.

Hà Nội, 10/2005
Nguyễn Tuấn Cường
(dịch và chú thích)

1 nhận xét:

  1. Có một số kí âm quốc tế dùng font IpaPanADD, anh chàng blogspot này hổng có hiển thị được, chán thiệt! haiiiii :-((

    Trả lờiXóa