Thứ Hai, 13 tháng 12, 2010

Luật An Nam đầu tk XX xử lí sai phạm trong thi cử, bầu cử, đấu giá tài sản


Hoàng Việt tăng san tân luật 皇越增刊新律 (kí hiệu VNv.123/1-3, VNC Hán Nôm) là một văn bản chữ Nôm ghi nội dung 5 bộ luật thi hành tại Việt Nam đầu thế kỉ XX: Dân luật, Luật Pháp viện biên chế, Luật dân sự thương sự tố tụng, Luật hình sự tố tụng, Luật hình. Bộ luật này được tuyên vào 2/12/1921, thi hành từ 1/5/1922, công bố bằng Pháp văn, Hán văn, Quốc ngữ. Đến 1923 thì được dịch Nôm (Nguyễn Hoan dịch Nôm, khắc in tại hiệu Áng Hiên, phố Hàng Đào, 1923).
Quyển Luật hình An Nam thi hành ở Bắc Kì  律刑安南施行於北圻 nằm trong kí hiệu sách VNv.123/2, trong đó Chương 26: Các tội trá ngụy về sự khảo thí, sự bầu cử, sự tư pháp phát mại là những quy định về xử lí sai phạm về thi cử, bầu cử và đấu giá tài sản.
Phần quy định về xử lí sai phạm trong phát mại tài sản này có thể giúp chúng ta xem xét xử lí "trò đùa" bán đấu giá 74 tỉ đồng còn 1 tỉ đồng” tại đêm hội "Hoa hậu Trái đất và doanh nhân hướng về miền Trung" ngày 11/11/2010 vừa qua.
Không rõ là pháp luật hiện nay của Việt Nam ta có quy định về xử lí sai phạm kiểu này không nhỉ? Nếu không có, thì rõ ràng là luật pháp Việt Nam hiện nay còn thua xa luật An Nam do người Pháp soạn cách đây gần 100 năm.
Bao giờ cho đến ngày xưa?
Sau đây là phần phiên âm chữ Nôm cho toàn bộ Chương 26.

----------

<67a> […]

Chương thứ hai mươi sáu: Các tội trá ngụy về sự khảo thí, sự bầu cử, sự tư pháp pháp mại.
Điều thứ ba trăm mười: Người nào phạm về một tội trong những tội kể sau này thì phải bị phạt giam từ một tháng đến ba năm, và phạt bạc từ mười đồng đến ba trăm đồng, hoặc hai thứ chỉ phải chịu một:
- Là trước khi khảo thí, dùng tình thông báo hay là cấp toàn văn bài thi hoặc đầu bài cho người đương sự hay <67b> là người đệ tam.
- Là nhận cho người đệ tam thay tên người khác vào thi, hay là mượn người đệ tam thi hộ cho mình, hay là đi thi hộ cho người khác.
- Là học trò đi ứng khảo mà dùng văn bằng chứng thư giả, loại như mạo văn bằng tốt nghiệp, chứng thư khai sinh.
Điều thứ ba trăm mười một: Người học trò nào vào trường khảo thí mà bị bắt được hoài hiệp văn tự[1] thì phải bị phạt giam từ sáu ngày đến bốn tháng, và phạt bạc từ bảy đồng đến năm mươi đồng, hoặc hai thứ chỉ phải chịu một.
Điều thứ ba trăm mười hai: Người nào tình nguyện ra ứng cử làm lí trưởng, chánh tổng, phó tổng mà xét ra trong khi tuyển cử quả có đem tiền hối lộ cho một người hoặc nhiều người để cầu cho người ta cử mình, thì phải bị phạt giam từ mười lăm ngày cho đến một năm, và phạt bạc từ mười đồng cho đến năm trăm đồng, hoặc hai thứ chỉ phải chịu một.
Tiền hối lộ nói ở trên đã áp thu rồi sẽ bị tịch một[2] để làm tang vật.
Điều thứ ba[3] trăm mười ba: Người nào trong khi tuyển cử thấy người đi tuyển cử không biết chữ mà đem một cái tên người bị tuyển khác không phải chính là người bị tuyển của người ấy khai ra biên vào trong phiếu bầu của <68a> người ấy, xét ra có thực chứng thì phải bị phạt giam từ sáu ngày đến sáu tháng, và phạt bạc từ bảy đồng đến một trăm đồng, hoặc hai thứ chỉ phải chịu một.
Điều thứ ba trăm mười bốn: Người nào nhân khi tư pháp phát mại động sản, bất động sản mà tự ra mua một cái hoặc nhiều cái tài sản bán đấu giá, nếu không giả hiện ngân[4] được, để cho vì thế mà những tài sản mình đã mua lại phải đem phát mại một lần nữa, thì phải bị phạt giam từ sáu ngày đến sáu tháng, và phạt bạc từ bảy đồng đến một trăm đồng, hoặc hai thứ chỉ phải chịu một.



Chú thích:
[1] Hoài hiệp văn tự 怀挟文字: mang văn tự trong áo, nay gọi là “mang tài liệu  vào phòng thi”. Phan Bội Châu xưa đi thi 10 năm không đỗ, lại can tội “hoài hiệp văn tự” nên bị tội “chung thân bất đắc ứng thí” (suốt đời không được đi thi nữa), sau được vua Thành Thái xóa tội, ông mới thi đỗ Giải nguyên trong khoa thi Hương năm Canh Tí (1900) tại trường thi Nghệ An.
[2] Tịch một 籍没: tịch thu tài sản để sung công.
[3] Ba: nguyên văn chữ Nôm là chữ “Hai”, đối chiếu với thứ tự các điều trong Chương này thì phải là “Ba”, nên ở đây sửa lại.
[4] Hiện ngân 現銀: giấy bạc, tiền mặt.

Hà Nội, ngày 13/12/2010
Nguyễn Tuấn Cường phiên âm và chú thích 

Ảnh ấn nguyên bản chữ Nôm:
Tờ bìa của kí hiệu sách VNv.123/3 (vì tờ bìa của kí hiệu sách VNv.123/2, có Chương 26 trích trên, bị mất góc trên bên trái, nên tôi chụp thay bằng tờ bìa này, hai tờ bìa giống nhau).

tờ 67a:

tờ 67b:

tờ 68a:

3 nhận xét:

  1. tìm lại tinh hoa của cha ông cung thấy hay! Tôi cần môt bản quốc ngữ các luật trên. Tiền bối có không xin cung cấp để nghiên cứu?

    Trả lờiXóa
  2. bạn chịu khó bớt chút thời gian học chữ Nôm để đọc vậy, tài liệu nguyên bản chữ Nôm thì ở trong Viện Nghiên cứu Hán Nôm.

    Trả lờiXóa
  3. Bác Cường ơi, chữ Nôm làm sao học nổi? chỉ những người uyên bác như bác mới dịch nổi; nếu có thể bác dịch hộ cho mọi người " ngâm cứu".

    Ah, mà có bản Quốc ngữ ko bác? thấy ở trên ghi có ban hành bằng quốc ngữ

    Trả lờiXóa